“De quatrefoil (klavertje vier) is een motief dat in de middeleeuwen heel frequent werd gebruikt in de architectuur, in glas-in-lood, in het verluchten van boeken en in andere kunstvormen”, zegt Brody Neuenschwander. Zijn ontwerp bestaat uit vier cirkels die elkaar overlappen en samen een gelobd kruis vormen. “Dit kan zowel naar de kruisdood van Christus als naar de vier evangelisten verwijzen. Maar het kan ook beschouwd worden als een referentie naar de goddelijke geometrie die aan de basis ligt van het universum. Daarom is de quatrefoil zowel een symbool van de hemel als van de aarde.” De stijl van de letters in het logo van ‘Sacred Books’ is gebaseerd “op een samensmelting van klassieke en vroegmiddeleeuwse kalligrafische stijlen.” De klimop, ook een veel voorkomend motief in de middeleeuwse kunst, staat voor “eeuwige vernieuwing”. “Klimop is een plant die met onblusbare energie uit de grond ontspruit, op oude muren gedijt en het hele jaar door groen blijft…”

‘Sacred Books | Secret Libraries’ is een hefboomproject van Toerisme Vlaanderen en opent op 20 02 2020 het Engels Klooster en het klooster van de Ongeschoeide Karmelieten voor bezoekers.

Zeventig gemotiveerde kandidaat-gidsen gingen in op de uitnodiging om deel te nemen aan een opleiding die inzoomde op de eigenheid van het project: enerzijds de spiritualiteit van de bewoners, anderzijds de boeken en de kloosterbibliotheken. De voorbereiding van de gidsen gaat in de komende tijd verder en besteedt ook aandacht aan toegankelijkheid en familievriendelijkheid.

Vanaf 20 02 2020 maakt ‘Sacred Books | Secret Libraries’ toegankelijk wat tot nu verborgen en geheim bleef. De geleide bezoeken zullen plaatsvinden in beide kloosters op maandag, woensdag, donderdag en zaterdag – telkens om 10 uur, 14 uur en 15 uur. Een bezoek, onder leiding van een gids, duurt een uur en eindigt in de voormiddag met een ontmoeting met een religieuze. Reservaties zijn mogelijk zijn vanaf 20 01 2020.

‘Sacred Books | Secret Libraries’ is een pioniersproject dat een voortrekkersrol opneemt in het debat over de betekenis van religieus erfgoed en over de omgang met religieus erfgoed. 

‘Sacred Books | Secret Libraries’ is een hefboomproject van Toerisme Vlaanderen rond twee bewoonde kloosters in Brugge. De professionele en duurzame toeristische ontsluiting van het Engels Klooster en het klooster van de Ongeschoeide Karmelieten met onthaal van bezoekers vertrekt van de bewoners en hun spiritualiteit, levenskeuze en levenswijze.

Stilte, authenticiteit en boeken zullen centraal staan in de beleving tijdens de geleide bezoeken die op 20 02 2020 van start gaan, drie per dag, vier dagen per week. Gidsen leiden de bezoeker naar unieke, verborgen en geheime plekken waar stilte en schoonheid overheersen. In het hart van de kloosters maakt hij kennis met de religieuze gemeenschappen die in het spoor van een lange traditie een leven van gebed en beschouwing leiden. De tijdsbeleving van de religieuzen leidt als vanzelf tot vertraging en verdieping. Boeken en kloosterbibliotheken zijn een rode draad in de parcours. Een ontmoeting met een religieuze rondt elk bezoek af.

‘Sacred Books | Secret Libraries’ is een pioniersproject dat een voortrekkersrol opneemt in het debat over de betekenis van religieus erfgoed en over de omgang met religieus erfgoed. ‘Sacred Books | Secret Libraries’ neemt de verantwoordelijkheid op om religieuze sites op een doordachte wijze te herwaarderen en te gebruiken, met respect voor hun eigenheid, hun functie, hun betekenis, hun waarde – steeds in nauwe samenspraak met de religieuzen en beheerders zelf, maar ook met beleidsmakers, met academici en experts, met ondernemers en organisaties en met geëngageerde en betrokken medestanders.

Dirk De fauw, burgemeester van Brugge: “Zonder een toekomstgerichte visie is het gevaar reëel dat de religieuze gemeenschappen niet langer kunnen blijven voortbestaan en dat hun rijke erfgoed verdwijnt of versnipperd raakt. Daarom is het noodzakelijk om alle informatie en expertise rond het religieus erfgoed te coördineren en een visie en aanpak uit te werken. Een kenniscentrum kan dit onder supervisie van het stadsbestuur realiseren.”

“De gidsen zullen kleine groepjes bezoekers begeleiden langs een belevingsparcours doorheen de kloosters”, zegt initiatiefnemer en projectcoördinator Doenja Van Belleghem. “Boeken en bibliotheken vormen de rode draad doorheen het bezoek. De opleiding biedt alle geïnteresseerden de kans het spirituele erfgoed van de religieuzen te leren kennen, het te helpen bewaren en het zichtbaar te maken.” De opleiding focust op de eigenheid van het hefboomproject dat gesteund wordt door Toerisme Vlaanderen. “Gemotiveerde kandidaat-gidsen melden zich aan, volgen de opleiding van vier namiddagen en schakelen zich dan in voor de geleide bezoeken.” Voor de ontwikkeling van het project is Sacred Books Bruges vzw opgericht. Deze organisatie heeft tot doel het spirituele erfgoed van religieuzen te bewaren en zichtbaar te maken, religieuze gemeenschappen een toekomstperspectief aan te reiken en het bedreigde en besloten materiële en immateriële erfgoed van religieuzen zuurstof te geven. “Het aanspreken van nieuwe, lokale vrijwilligers is van groot belang”, weet Aäron Blomme, voorzitter van Sacred Books Bruges vzw. “De ontsluiting van de sites gebeurt in volle samenspraak met de bewoners-eigenaars. De eigenheid en de waarden van de betrokken congregaties dienen daarbij als leidraad. Op die manier kunnen we het toeristisch potentieel van de religieuze sites, de erfgoedwaarde en de verhalen maximaal valoriseren.” ‘Sacred Books’ is pioniersproject en voortrekker. “We zijn reeds een bekend aanspreekpunt, bouwen onze expertise verder op en werken aan de realisatie van een kenniscentrum rond religieus erfgoed”, zegt Doenja Van Belleghem. “Van in de VS tot Rusland wordt Sacred Books nu al gezien als een culturele ambassadeur voor Brugge en Vlaanderen”, besluit de voorzitter, die in oktober ook in Canada gaat spreken over cultuur als katalysator voor duurzame verandering. 

De opleiding bestaat uit vier namiddagen.

Programma: 

* donderdag 19 september, van 14.30 uur tot 17 uur in het Engels Klooster: Sacred Books | Secret Libraries (Doenja Van Belleghem) - historisch kader en Brugge als kloosterstad (Noël Geirnaert, ere-archivaris Stad Brugge). 

* vrijdag 20 september, van 14.30 uur tot 17 uur: het Engels Klooster en de beleving van de spiritualiteit vandaag (zuster Mary Aline) - rondgang Engels Klooster (Doenja Van Belleghem en zuster Mary Aline). 

* donderdag 26 september, van 14 tot 17 uur: het boek en kloosterbibliotheken (Ludo Vandamme, wetenschappelijk medewerker Openbare Bibliotheek Brugge). 

* vrijdag 27 september, van 14.30 uur tot 17 uur in het Karmelietenklooster: het karmelietenklooster en de beleving van de spiritualiteit vandaag (pater Carlos) - rondgang karmelietenklooster (Doenja Van Belleghem en pater Carlos). 

Info en inschrijvingen bij Doenja Van Belleghem, projectcoördinator: telefoon 0474 95 13 30 en e-mail doenja.vanbelleghem@gmail.com